พระธาตุดอยสุเทพ สิ่งศักดิ์ที่สำคัญที่สุด ที่ชาวเชียงใหม่เคารพนับถือ มาตั้งแต่โบราณ

พระธาตุดอยสุเทพ วันนี้จะพามาทำความรู้จักกับ พระอารามหลวงชั้นโท ชนิดราชวรวิหาร ที่อยู่คู่ชาวเชียงใหม่มาเนิ่นนาน

พระธาตุดอยสุเทพ วัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหาร พระธาตุประจำคนเกิดปีมะแม พระอารามหลวง ชั้นโทชนิดราชวรวิหาร ตั้งอยู่ในอุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย วัดมีความสูงจากระดับที่ราบ เชียงใหม่ราว689เมตร และมีความสูงจากระดับน้ำทะเล ปานกลาง1,046เมตร

เป็นหนึ่งในวัดที่มีความสำคัญ มากที่สุดของจังหวัดเชียงใหม่ นอกจากนี้ยังประกอบด้วยจุดชมทิวทัศน์ ที่สามารถมองเห็นเมืองเชียงใหม่ ได้ทั้งหมดคงจะเป็นไปไม่ได้เลย ถ้าจะมาเที่ยวเชียงใหม่

โดยไม่ได้มาเยือนสิ่งศักดิ์ ที่สำคัญที่สุดของที่นี่ วัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหารจังหวัดเชียงใหม่ โดยเฉพาะเจดีย์ทรงเชียงแสนสีทองอร่าม ที่ใครได้เห็นเป็นต้องเกิดจิตศรัทธา ซึ่งชาวเชียงใหม่เองก็เคารพนับถือ พระธาตุดอยสุเทพกันมาตั้งแต่ โบราณกาลแล้ว อนิเมะ

พระธาตุดอยสุเทพ

มาดูถึงประวัติของ พระธาตุดอยสุเทพ ว่ามีความเป็นมาอย่างไร? ถึงได้เป็นที่นับถือของชาวล้านนา มาอย่างยาวนาน

พระธาตุดอยสุเทพ วัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหารจังหวัดเชียงใหม่ สร้างขึ้นเมื่อพ.ศ.๑๙๒๖ ในสมัยของพระญากือนามหาราช และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาในปี พ.ศ.๒๐๑๐ โดยมีตำนานที่เล่าเกี่ยวกับวัดพระธาตุดอยสุเทพไว้ว่า ในสมัยพระญากือนา กษัตริย์องค์ที่ ๖ แห่งราชวงศ์มังราย (ครองราชย์พ.ศ.๑๘๙๘-๑๙๒๘)

ผู้ทรงมีความเลื่อมใสใน พระพุทธศาสนามาก ได้โปรดให้สร้างพระเจดีย์บนดอยสุเทพ โดยทรงนิมนต์พระมหาสุมนเถระเจ้า จากเมืองสุโขทัย ให้มาประกาศศาสนาที่เมืองเชียงใหม่ ในครั้งนั้นพระมหาสุมนเถระเจ้า ได้นำเอาพระบรมธาตุของ พระพุทธเจ้ามาด้วย พระญากือนาเกิดความเลื่อมใสมาก

จึงโปรดให้มีพิธีสรงน้ำพระบรมธาตุ เพื่อจะได้อัญเชิญไปบรรจุไว้ ในสถูปเจดีย์ของวัดบุปผาราม ในขณะที่กระทำพิธีสรงน้ำ พระบรมธาตุอยู่นั้นเอง พระบรมธาตุได้แยกออกเป็นสองส่วน พระญากือนากับพระมหาสวามีสุมนะ จึงได้พร้อมใจกัน ทำพิธีบรรจุพระบรมธาตุองค์ใหม่ ไว้ที่วัดสวนดอก

ส่วนพระบรมธาตุองค์เดิม นำไปประดิษฐานไว้ที่ดอยสุเทพ วัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหารจังหวัดเชียงใหม่ โดยเริ่มจากการอัญเชิญ ผอบพระบรมสารีริกธาตุ ขึ้นสถิตเหนือเศวตคชาธารช้างมงคลแล้ว อธิษฐานเสี่ยงช้างพระที่นั่งปล่อยไป หากพระบรมธาตุประสงค์จะสถิตอยู่ ณ ที่ใด ก็ขอให้ช้างมงคลหยุด ณ ที่แห่งนั้น ในระหว่างทางที่ช้างมงคลเดินทางไป

ก็ได้หยุดเดินถึงสามครั้ง ทำให้เกิดชื่อของดอยช้างนูน และดอยงาม ครั้งที่สามซึ่งถือเป็นครั้งสำคัญ เนื่องจากช้างมงคลได้ไต่เขาไป จนถึงยอดดอยวาสุเทพบรรพต แล้วร้องเสียงดังจนก้องสะท้านไปทั่วภูเขา เมื่อเดินประทักษิณ ๓ รอบแล้วจึงคุกเข่าหมอบลง

และทันทีที่อาราธนาพระบรมธาตุ ลงจากหลังแล้ว พระธาตุประจำคนเกิดปีมะแม ช้างมงคลนั้นล้มลงตายในทันที ซึ่งหมายความว่า จะไม่ยอมเป็นพาหนะของผู้ใดอีก ซึ่งการขึ้นไปสักการะนั้น สามารถเลือกได้2เส้นทาง ตามดังนี้

  • เดินขึ้นบันไดนาคเจ็ดเศียร ซึ่งมีขั้นบันไดทั้งหมด306ขั้น ใช้เวลาเดินประมาณครึ่งชั่วโมง บันไดนาคแห่งนี้ก็เป็นอีก จุดถ่ายภาพยอดนิยมของนักท่องเที่ยว เช่นกัน
  • ขึ้นด้วยรถรางไฟฟ้า สำหรับคนที่ไม่สะดวกก็มีบริการเช่นกัน ราคาขึ้น-ลง คนละ 20 บาท (สำหรับคนไทย) และ 50 บาท (สำหรับชาวต่างชาติ) เปิดให้บริการตั้งแต่เวลา 06.00-18.00 น. พระธาตุประจำคนเกิดปีระกา

พระธาตุดอยสุเทพ

การสร้างเจดีย์พระธาตุดอยสุเทพ เพื่อประดิษฐานพระบรมธาตุ

การสร้างเจดีย์ประดิษฐาน พระบรมธาตุ เริ่มจากการขุดยอดดอยลึก ๓ ศอก พระธาตุประจำคนเกิดปีมะแม แล้วเอาแท่งหินใหญ่ ๗ ก้อน มากรุเป็นผนังเหมือนหีบใบใหญ่ เมื่อนำพระบรมธาตุลงวางแล้ว ใช้หินถมทับให้แน่นหนาจนถึงปาก จึงก่อสถูปสูง ๕ วา ครอบปากหลุมไว้อีกชั้นหนึ่ง

พระเจดีย์องค์นี้ สร้างเสร็จเรียบร้อยเมื่อ พ.ศ.๑๙๒๘ โดยมีฐานเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ด้านละ ๓ วา สูง ๗ วา รูปทรงเป็นแบบรามัญต่อมา ในสมัยพระเมืองแก้ว (ระหว่างพ. ศ.๒๐๓๘-๒๐๖๘) มีการเสริมองค์พระเจดีย์ใหม่ โดยขยายฐานออกไปด้านละ ๖ วา สูง ๑๒ วา

นอกจากนี้ในรัชสมัยของ พระเจ้าทรายคำ (ประมาณปีพ. ศ.๒๑๘๑) พระองค์ได้พระราชทานทองหนัก ๑, ๗๐๐ บาท ให้ตีแผ่นเป็นทองจังโก ปิดพระบรมธาตุ ในปีพ.ศ.๒๐๘๘ มีการก่อสร้างวิหารและในปีพ.ศ.๒๑๐๐ พระมหามงคลโพธิ เป็นผู้อำนวยการก่อสร้างบันไดนาค ซึ่งสูง ๓๐๐ ขั้น

ทอดยาวขึ้นไปสู่วัดนอกจากนี้ พระธาตุประจำคนเกิดปีมะแม ในสมัยของพระเจ้ากาวิละ มีการสร้างวิหารขึ้น ๒ หลัง พระธาตุดอยสุเทพ ทางทิศตะวันตก และตะวันออกของพระบรมธาตุ ตลอดจนทำการบูรณปฏิสังขรณ์ องค์พระบรมธาตุ ด้วยการสร้างฉัตรโลหะปักไว้ที่มุม และสร้างรั้วเหล็ก ล้อมรอบองค์พระธาตุ จากนั้นก็ได้มีการสร้างถนนขึ้นสู่ดอยสุเทพ เมื่อวันที่ ๙พฤศจิกายน พ.ศ.๒๔๗๗

สำเร็จสมบูรณ์ในเดือนเมษายน พ.ศ.๒๔๗๘ รวมระยะทางทั้งสิ้น ๑๑ กิโลเมตร วัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหารจังหวัดเชียงใหม่ ใช้ระยะเวลาในการก่อสร้าง ๕ เดือน กับอีก ๒๒ วัน โดยได้รับความร่วมมือจาก ชาวบ้านทั่วภาคเหนือ และมีท่านครูบาศรีวิชัย นักบุญแห่งล้านนา เป็นองค์ประธานฝ่ายสงฆ์ ร่วมกับเจ้าแก้วนวรัฐ ซึ่งเป็นประธานฝ่ายฆราวาส

ปูชนียวัตถุที่สำคัญมากของวัดพระธาตุดอยสุเทพ

ปูชนียวัตถุที่สำคัญมากของวัด พระธาตุดอยสุเทพ พระธาตุประจำคนเกิดปีมะแม ซึ่งได้แก่ พระเจดีย์บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า อันแสดงให้เห็นถึง อิทธิพลของเจดีย์แบบสุโขทัย ที่เข้ามาสู่อาณาจักรล้านนา ในสมัยนั้นลักษณะโดยละเอียด ขององค์เจดีย์ที่บรรจุพระบรมธาตุ

คือ องค์เจดีย์มีเนื้อที่ฐานด้านละ ๖ วา รวม ๔ ด้าน เป็นเนื้อที่ ๓๖ ตารางวา ทุกๆปีจะมีงานประเพณีนมัสการ และสรงน้ำพระธาตุดอยสุเทพ ซึ่งตรงกับวันเพ็ญ เดือน ๖ และวันเพ็ญ เดือน ๗ หรือวันวิสาขบูชา นอกจากปูชนียวัตถุสถาน ที่ได้กล่าวถึงข้างต้น วัดพระธาตุดอยสุเทพยังมี โบราณสถานในเขตระเบียงคด

โดยรอบซึ่งได้รับการ ประกาศขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถาน วัดพระธาตุดอยสุเทพ นอกจากจะมีความสำคัญ ต่อจิตใจของประชาชนชาวเชียงใหม่ ในฐานะที่เป็น ศาสนสถาน อันควรเคารพแล้ว ยังมีความสำคัญทางด้าน การศึกษาอีกด้วยคือมีโรงเรียน พระปริยัติธรรมแผนกธรรม และแผนกบาลี

วัดนี้ได้รับการบูรณปฏิสังขรณ์ วัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหารจังหวัดเชียงใหม่ จากเหล่าเจ้านายผู้ครองเมืองมาโดยตลอด จึงทำให้ทางวัดได้รับพระราชทาน ให้ยกขึ้นเป็น พระอารามหลวงชั้นราชวรวิหาร เมื่อวันที่ ๓๑ พฤษภาคม พ.ศ.๒๕๐๖

พระธาตุดอยสุเทพประเพณีเตียวขึ้นดอย ประเพณีสำคัญวัดพระธาตุดอยสุเทพ

ประเพณีเตียวขึ้นดอย ไหว้สาป๋ารมี วัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหารจังหวัดเชียงใหม่ จัดขึ้นเป็นประจำทุกปี เพื่อสักการะพระธาตุดอยสุเทพ โดยจะมีขึ้นก่อนหน้าวันวิสาขบูชา 1 คืน ในงานจะมีขบวนแห่น้ำสำหรับ สรงพระธาตุโดยมีพระสงฆ์ สามเณร และพุทธศาสนิกชนจากชุมชนต่างๆ

มาร่วมขบวนแห่ขึ้นดอย เป็นจำนวนมากตลอดระยะทางขึ้น 11 กิโลเมตร ในการสักการะพระธาตุนั้น ควรเตรียมข้าวตอก ดอกไม้ ธูปเทียนแล้วเดินเวียนขวา 3 รอบ พร้อมกล่าวคำ นมัสการพระธาตุ โดยตั้งจิตอธิษฐานขอให้สมหวัง ในสิ่งที่ปรารถนา และควรไหว้พระธาตุให้ครบทั้ง 4 ทิศ

ซึ่งให้อานิสงส์ที่ต่างกัน คือ ทิศเหนือขอให้มีปัญญาดุจพระจัทร์เพ็ญ ทิศใต้ ขอให้ได้เป็นพระภิกษุสงฆ์ ได้บวชในบวรพุทธศาสนา ทิศตะวันออกขอให้ได้ขึ้นสวรรค์ ทิศตะวันตกเป็นการเคารพ บูชาสูงสุดต่อพระธาตุ

สิ่งที่ไม่ควรพลาดเมื่อได้มานมัสการ พระธาตุดอยสุเทพแล้ว พระธาตุประจำคนเกิดปีมะแม ควรมากราบ อนุสาวรีย์ครูบาศรีวิชัย นักบุญแห่งล้านนา ที่ประดิษฐานอยู่ตรง เชิงดอยสุเทพเพื่อความเป็นสิริมงคล อีกด้วย